Thành phố Choisy le Roi nằm ở phía Nam thủ đô Paris, là nơi từng đón tiếp và giúp đỡ phái đoàn Việt Nam tham gia đàm phán Hiệp định Paris năm 1973. Nhân kỷ niệm 37 năm ký Hiệp định Paris (27/1/1973), phóng viên VOV thường trú tại Pháp đã trở lại thành phố này, cảm nhận những tình cảm của người dân thành phố đối với đất nước, con người Việt Nam.
Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam năm 1973 được coi là cuộc đấu tranh ngoại giao lớn và dài ngày nhất trong lịch sử ngoại giao của Việt Nam. Ban đầu dự kiến diễn ra 4 tháng, nhưng các cuộc đàm phán cuối cùng đã kéo dài gần 5 năm. Trong suốt thời gian đó, một phái đoàn của Việt Nam đã ở tại thành phố Choisy le Roi và được bạn bè Pháp tận tình giúp đỡ.
Bà Hélène Luc, khi đó là Bí thư của đảng bộ Đảng Cộng sản Pháp tại thành phố Choisy le Roi, nhớ lại: “Khi phái đoàn Việt Nam tới Pháp, họ đã ở tại khách sạn Lutétia ở thủ đô Paris. Do tiền thuê nhà quá đắt, Đảng Cộng sản Pháp đã đề nghị với phái đoàn Việt Nam đến ở tại trường đào tạo cán bộ của Đảng đặt ở thành phố Choisy le Roi. Từ đó, người dân quen gọi ngôi nhà này là “Nhà Việt Nam”.
Bà Hélène Luc cho biết, trong suốt thời gian diễn ra cuộc đàm phán, rất nhiều người Pháp thuộc nhiều tôn giáo, đảng phái chính trị khác nhau và đặc biệt là những người đấu tranh cho hoà bình đã đến “Nhà Việt Nam” để bày tỏ sự ủng hộ đối với phái đoàn. Nhiều người dân thành phố Choisy le Roi rất vinh dự khi được hỗ trợ phái đoàn trong việc bếp núc, giữ gìn trật tự, cố vấn về nghi thức ngoại giao... “Một cuộc tranh luận dài diễn ra xung quanh việc lựa chọn chiếc bàn đàm phán, và cuối cùng chiếc bàn tròn được lựa chọn thay vì bàn hình vuông hay hình chữ nhật” - bà Hélène Luc nhớ lại. Khi Hiệp định Paris được ký kết sau biết bao mong đợi, mang lại thắng lợi chính trị quan trọng cho Việt Nam, người dân thành phố cũng vui mừng như thể đó là chiến thắng của chính đất nước mình.
Mười năm sau khi Việt Nam hoàn toàn thống nhất, những người bạn Pháp ở thành phố Choisy le Roi đã được Chính phủ Việt Nam mời sang thăm. Tại Hà Nội, các bạn Pháp được tới thăm ngôi nhà sàn của Bác Hồ và có một cuộc gặp cảm động với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tất cả diễn ra trong bầu không khí ấm áp, giống như những người bạn lâu ngày gặp lại nhau. Bà Hélène Luc xúc động kể: “Khi ở Việt Nam, tất cả mọi người đều nói về thành phố Choisy le Roi. Khi đó, chúng tôi có cảm giác thủ đô của Pháp không phải là Paris nữa, mà chính là thành phố Choisy le Roi”.
Tiếp nối tình hữu nghị Pháp - Việt, chính quyền thành phố Choisy le Roi vẫn đẩy mạnh các hoạt động nhằm củng cố quan hệ song phương. Choisy le Roi là nơi diễn ra các cuộc họp đầu tiên về hậu quả của chất độc da cam/dioxin và đề nghị những người có trách nhiệm ở Mỹ phải trả lại công lý cho các nạn nhân Việt Nam. Từ năm 1973, thành phố Choisy le Roi đã kết nghĩa và hỗ trợ quận Đống Đa - Hà Nội trong quá trình xây dựng, phát triển.
Trở lại thành phố Choisy le Roi hôm nay, dễ nhận thấy những hình ảnh về Việt Nam vẫn luôn hiện hữu trên mỗi con đường, góc phố và trong tim người dân thành phố. Ngôi “Nhà Việt Nam” giờ đã trở thành nhà ở của người dân, nhưng một tấm biển vẫn được đặt trang trọng ở phía trước như để lưu dấu về một giai đoạn lịch sử quan trọng của thành phố. Sắp tới, nước bạn sẽ khai trương một con đường mang tên “Đống Đa” và một quảng trường khang trang nhìn ra sông Seine được đặt tên là “Quảng trường Hiệp định Paris”.
Bà Hélène Luc tâm sự: “Với những việc làm này, thành phố Choisy le Roi muốn khẳng định rằng chúng tôi sẽ không bao giờ quên những gì mà người dân Việt Nam đã phải chịu đựng, cũng như những việc họ đã làm để giải phóng đất nước”./.