Em có một câu hỏi em xin được hỏi Bs. Nếu lạm dụng đông dược quá có ảnh hưởng gì không? và những phụ nữ mang thai có thể dùng thuốc đông dược được không? - (Bảo Ngọc, 29 tuổi, Nữ , Ha Noi)

GS Hoàng Bảo Châu: Một người mắc bệnh sử dụng thuốc đông dược chữa được gần khỏi bệnh rồi thì thôi không nên sử dụng tiếp nữa mà hãy để cơ thể tự phục hồi.

Thuốc đông dược vào trong cơ thể chủ yếu giúp cơ thể điều chỉnh lại các rối loạn âm-dương. Khi cơ thể tự điều chỉnh rồi thì lúc đó không nên dùng thuốc nữa. Nếu cứ tiếp tục dùng thuốc đông dược thì cơ thể bạn sẽ nhờn thuốc. Sau này sử dụng lại thì hiệu quả sẽ kém.

Thuốc đông dược có loại sử dụng được cho phụ nữ mang thai như thuốc phòng chống sảy thai, giúp an thai vì trong loại thuốc này có chất bổ khí, bổ huyết.

Đối với người mang thai muốn thai phát triển tốt thì bác sĩ khuyên nên một tháng uống 1 lần. Nếu bạn mang thai thì hãy đến khoa Phụ của bệnh viện Y học cổ truyền Việt Nam cũng như các bệnh viện tỉnh để khám và được kê đơn cũng như hướng dẫn cách sử dụng thuốc.

Toi thuong xuyen bi dau lung, vung that lung ben trai, thoi gian gan day toi co dung cao ngua va uong them vi ca dang vien, cho hoi toi dung nhung duoc chat nhu vay voi suc khoe cua toi se anh huong va nguy hiem khong? - (phan nghia, 45 tuổi, Nam, quan 4 )

Giáo sư Hoàng Bảo Châu: Bạn 45 tuổi, đau lưng, chỉ đau bên lưng trái, có thể do lao động nặng làm cho các tổ chức cơ, gân, dây chằng... bị tổn thương, dẫn đến hiện tượng đau lưng của bạn. Trong trường hợp đó, nếu làm cho cơ  lưng mềm ra thì cơn đau sẽ giảm. Trong đông y có các phương pháp  xoa bóp, châm cứu, ấn huyệt để cho cơ mềm ra, giảm đau, vận động trở lại bình thường. Tuy nhiên, cần lưu ý thường xuyên luyện tập lưng làm cho cơ lưng, các tổ chức gân, cơ, dây chằng ở đốt sống chắc khoẻ, cột sống chắc sẽ tránh được đau lưng.

Cao ngựa hiện nay được Nhà nước cho phép sản xuất, bán rộng rãi trên thị trường, nó cũng có tác dụng bồi bổ. Cao ngựa có nhiều loại: cao xương, cao toàn phần... tốt nhất khi mua cao ngựa, bạn nên xem hướng dẫn để sử dụng an toàn hơn. Việc sử dụng cao ngựa tuy không làm nguy hiểm gì đến sức khoẻ nhưng về cơ bản bạn cần phải được hướng dẫn cụ thể, để xem nó có phù hợp với bệnh của mình mới sử dụng.

Nếu sử dụng thuốc bổ Đông y (bán tại các hiệu thuốc) ngâm rượu uống lâu dài, có ảnh hưởng gì không? (khoảng 1 năm liền) - (Nguyễn Hoàng Mai, 35 tuổi, Nữ , Tây Đằng - Ba Vì - Hà Nội)

GS Hoàng Bảo Châu: Rượu thuốc bổ đông y hiện có nhiều loại như là ngâm rượu tắc kè, minh mạng thang, long quy sinh… và được bán rộng rãi trên thị trường.

Thuốc bổ đông ý có tác dụng bổ khí, bổ huyết, bổ âm, bổ dương. Nếu khí huyết của bạn kém thì nên dùng thuốc bổ khí huyết. Bạn muốn bổ dương thì mua rượu tắc kè. Tuy nhiên, khi mua bạn nên xem tác dụng cụ thể của loại thuốc đó có phù hợp với trạng thái sức khỏe của mình không. Ví dụ như người bị huyết áp cao thì không nên uống thuốc bổ dương hay những loại thuốc làm tăng nhiệt độ…

Xin hỏi bác sĩ: Tôi người gầy, huyết áp thấp, ăn uống bình thường, ngủ tốt có nên uống bổ sung thuốc bổ từ đông dược không? Uống loại thuốc nào tốt nhất? - (Nguyễn Hồng Hà, 33 tuổi, Nữ , Hà Tĩnh)

Giáo sư Hoàng Bảo Châu: Bạn huyết áp thấp, người gầy, ăn uống bình thường, nhưng không biết có hay hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi hay không? Với những triệu chứng này, trong y học cổ truyền gọi đó là khí và huyết kém: khí kém làm việc chóng mệt mỏi, hơi thở ngắn; huyết kém dễ hoa mắt, chóng mặt, đặc biệt vào lúc đói, làm việc nặng. Khi đó bạn cần dùng thuốc bổ khí, bổ huyết.

Có 2 cách: dùng thuốc trực tiếp bổ khí, bổ huyết. Loại thuốc thập toàn đại bổ, để bổ khí bổ huyết, làm cho thông mạch. Muốn tăng khả năng ăn uống tốt lên, hấp thụ tốt chất dinh dưỡng, y học cổ tryền gọi đó là thuốc bổ tỳ, bạn có thể mua thuốc bổ trung ích khí hoặc quy tì hoàn, những loại thuốc này đều có bán ở hiệu thuốc.

Bạn cháu bị bệnh ra mồ hôi chân từ bé, chân chảy ra rất nhiều nước đến nỗi bị nước ăn chân, hiện bạn cháu chưa đi chữa ở đâu. Bác sĩ có thể cho lời khuyên cách chữa không ạ, cảm ơn bác sĩ rất nhiều - (thinh, 18 tuổi, Nam , DH Mo Dia Chat)

GS Hoàng Bảo Châu: Đây là bệnh mà Y học hiện đại cũng khó chữa. Nguyên nhân là do rối loại thần kinh thực vật. Vì vậy Y học cổ truyền cũng gặp khó khăn trong điều trị. Tuy nhiên, Y học cổ truyền cũng có liều thuốc để giúp những người bị mồ hôi chân tay khắc phục bệnh của mình. Y học cổ truyền cho rằng đây là bệnh vệ khí kém. Trong cơ thể con người có 70% là nước thì gọi là âm dịch. Âm dịch kém thì sẽ sinh nhiệt hay gọi là âm hư sinh nội nhiệt.

Hiện nay đã có thuốc nâng cao vệ khí và giảm nhiệt ở trong cơ thể. Bộ Y tế đã cho phép có 1 thực phẩm chức năng gọi là “Hòa hãn linh” có tác dụng tăng cường vệ khí, tăng âm làm mát cơ thể. Nếu bạn bị ra mồ hôi nhiều thì có thể sử dụng sản phẩm này.

Toi xin hoi, benh kho ngu thi uong thuoc nao cho de ngu (dung thuoc dong y)? - (An, 18 tuổi, Nam,  45 Tay Son)

Giáo sư Hoàng Bảo Châu: Thông thường có 3 trạng thái khó ngủ. Bắt đầu đi vào giấc ngủ không ngủ được; trạng thái thứ hai là đang đêm tỉnh dậy, trong ngực thấy bồn chồn khó ngủ, gọi là hiện tượng mất ngủ giữa giấc ngủ; trường hợp thứ 3 là sáng dậy sớm không ngủ lại được.

Trong y học cổ truyền, người ta căn cứ vào các tình trạng mất ngủ để có vị thuốc phù hợp. Dạng đầu là do trong đầu óc còn nghĩ việc này việc kia, nghĩa là vẫn đang làm việc thì không ngủ được; ở trường hợp thứ 2 gọi là âm hư sinh nội nhiệt; thứ 3 gọi là âm hư dương vượng; trường hợp thứ 2 nặng hơn cả.

Đối với trường hợp đầu phải làm sao để không nghĩ nữa, có thể dùng thuốc dưỡng tâm an thần hoàn của Xí nghiệp Dược phẩm TW5 hoặc dùng thuốc Cortonyl nhỏ trực tiếp vào miệng có thể giúp vào giấc ngủ êm dịu hơn, bớt căng thẳng mới ngủ được. Ngoài ra, để tự giúp mình giảm bớt những ý nghĩ gây khó ngủ thì bạn có thể tự chú ý vào vùng giữa hai mắt và thở nhẹ nhàng, chú ý hơi thở, thở từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong, gây sự chú ý vào hơi thở, để quên đi việc đang nghĩ. Cứ làm như thế khoảng 5-10 phút có thể ngủ được.

Trường hợp thứ 2, có thể dùng một cốc nước mát uống từ từ, để làm mát trong ngực, giúp dễ ngủ hơn. Người ta thường dùng Lục vị hoàn và hai vị hoàng liên, nhục quế (giao thái hoàn) có thể giúp âm tăng lên, bớt hoả, khi đó bạn sẽ dễ ngủ hơn.

Trường hợp thứ 3 chỉ cần dùng thuốc bổ âm có tên là lục vị. Ngoài ra, người ta thường dùng lạc tiên, long nhãn, lá vông... cho dễ ngủ.

Toi xin hoi luong y la: toi hien nay cao 1m60 va nang 50kg. Mac du da co an uong tam bo nhung van gay, ko the beo duoc. Toi co hut thuoc la loai nhe va uong tra. Vay theo luong y, toi nen dung thuoc gi de beo hon va khoe hon? - (do van lam, 28 tuổi, Nam, nam dinh)

Giáo sư Hoàng Bảo Châu: Trước hết bạn nên bỏ thuốc. Trong y học cổ truyền, gầy được nhìn theo khía cạnh do khí huyết kém, không đủ chất dinh dưỡng; hai là âm huyết hư, phần vật chất kém. Mặc dù bạn đã ăn uống tẩm bổ nhưng vẫn gầy, tuy nhiên  không biết bạn tiêu hoá thế nào, nếu tiêu hoá không tốt, ăn uống không ngon miệng có thể do khí huyết kém. Trong trường hợp ấy nên dùng thuốc bổ tỳ, tăng cường tiêu hoá, có thể dùng thuốc bổ trung ích khí và quy tì hoàn. Nếu bạn thấy nóng trong người, nước tiểu vàng, là do âm kém, thì nên dùng thuốc bổ âm huyết.

Thông thường, hay gặp âm huyết kém ở nữ, còn ở nam là khí huyết kém, do đó phải căn cứ vào tình trạng cụ thể của bạn. Để dùng thuốc bạn nên đến các bệnh viện y học cổ truyền để khám và được kê đơn thuốc.

Cháu nghe nói dùng thuốc bắc nhiều sau này phụ nữ dễ bị vô sinh có đúng không ah? Cháu đã và đang sử dụng thuốc bắc vì da mặt cháu bị mụn trứng cá. Cháu đã uống 20 chén mà vẫn chưa khỏi, cháu có nên tiếp tục sử dụng không ah? - (trang, 20 tuổi, Nữ , hoàng hoa thám, ba đình, hà nội )

GS Hoàng Bảo Châu: Nếu sử dụng thuốc bắc đúng cách thì có thể giúp cho việc sinh đẻ như chống sảy thai, giúp an thai. Vì thế nói sử dụng thuốc bắc sẽ bị vô sinh là hoàn toàn sai.

Bạn đang 20 tuổi là tuổi có nội tiết phát triển. Trong đó có 30% biểu hiện tuyến bã ở da tăng tiết. Khi tăng tiết thì da sẽ nhờn và có bã không thoát ra ngoài được sẽ gây ra trứng cá. Y học cổ truyền cho đó là nhiệt ở phế và kinh vị. Phòng chống trứng cá ở mặt thì phải dùng các loại thuốc thanh nhiệt, giải độc.

Chúng tôi không biết bạn sử dụng thuốc gì nên chỉ khuyên bạn sử dụng các loại thuốc thanh nhiệt. Hiện nay, Bộ Y tế đã cho phép lưu hành viên “Ngừa mụn hoa linh” chủ yếu là ngừa mụn trứng cá. Ngoài ra, bạn phải giữ da sạch bằng cách rửa mặt bằng nước nóng. Khi tay không sạch thì không được xoa lên mặt và tuyệt đối không được cậy, nặn mụn trứng cá. Bạn nên ăn thức ăn mát, không uống rượu, ăn chất cay nóng, phải ngủ điều độ.

Cứ chiều đến, tôi hay có triệu chứng mặt cứ bừng như người uống rượu, đi chụp X-quang thì bác sĩ chẩn đoán bị Xoang: Blondeau, Hirtz và đã cho thuốc uống 5 ngày nhưng không đỡ lắm. Cho tôi hỏi bệnh này có nguy hiểm không, cần phải đeo khẩu trang mỗi khi chạy xe Honda để tránh gió đúng không bác sĩ - (Trần Sông Hương, 39 tuổi, Nam, Huyện Cư Kuin-Đăk Lăk)

GS Hoàng Bảo Châu: Bác sĩ chẩn đoán bạn bị viêm xoang. Thông thường bệnh này có kèm ngạt mũi, chảy mũi, đau đầu. Tuy nhiên, mặt của bạn lại bừng bừng như người uống rượu thì triệu chứng này ít thấy của bệnh xoang. Tốt nhất bạn nên đến bác sĩ nội khoa để khám, trên cơ sở đó bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh cụ thể và cho đơn thuốc.

Cho chau hoi la chau bi tao bon lau ngay khong di duoc Moi lan muon di la phai uong thuoc nhung lau ngay uong thuoc van khong di ngoai duoc. Luc truoc chau dieu tri ben tay y nhung gio day do bi da day nen khong dung thuoc tay nua ma chuyen qua uong thoc dong y. Chau cung uong nhieu nhung van khong giam duoc co thi cung giam duoc mot it nhung khong dang ke. Vay bay gio chau co nen tiep tuc uong thuoc do nua hay khong va uong thuoc nhieu lieu sau nay co bi gi khong mac du chau nghe nhieu nguoi noi la uong thuoc dong y se khong anh huong gi? Chau xin cam on - (duong dong, 22 tuổi, Nữ , da namg)

GS Hoàng Bảo Châu: Táo bón có thể do uống ít nước, bị sốt, trong cơ thể nóng. Có những người bị táo bón do rối loạn tiêu hóa, viêm đại tràng. Bạn không nói rõ trong người có những triệu trứng gì gây nen bệnh táo bón. Chúng tôi cũng không rõ bạn sử dụng thuốc đông y là loại gì nên khó khuyên bạn có nên tiếp tục uống nữa hay không. Tuy nhiên, bạn có thể sử dụng bài thuốc “Thừa khí thang” vì có đại hoàng nhằm tống phân ra ngoài nhưng loại này chỉ sử dụng khi bị táo bón thời gian ngắn.

Nếu bạn bị táo bón kéo dài thì bạn có thể dùng thuốc “Thừa khí thang” liều nhỏ hơn và kết hợp với thuốc bổ âm, nhuận tràng để chữa bệnh.

Để biết rõ bệnh tình thì bạn nên đến bệnh viện khám. Ngoài ra, bạn phải ăn uống điều độ, nhiều chất sơ, tập thể dục hàng ngày và có thể xoa bụng, không nên ăn những thức ăn nóng.

Hiện nay nhiều người dân nghiêng mình qua sử dụng đông dược. Nhưng liệu đông dược của nước ta đảm bảo được tính an toàn không ? làm thế nào để nhận biết được thuốc đông dược đạt chất lượng ? xin Lương Y giải đáp cho em ! Cảm ơn và chúc sức khỏe ! - (thuyền, 20 tuổi, Nữ , long an)

Giáo sư Hoàng Bảo Châu: Bản thân đông dược nếu không bị các tác động khác vào thì nó rất bình thường, người ta đã dùng từ rất lâu rồi. Ngày xưa, các cụ có câu thức ăn cũng là thuốc, nên bản thân thuốc là thức ăn, thức ăn là thuốc thì không thể gây độc. Tuy nhiên, trong một số loại thuốc có tác dụng mạnh như ô đầu, ba đậu, mủ cóc, khi dùng những loại thuốc ấy người ta dùng từ ít rồi nhiều dần lên, khi có phản ứng nhẹ thì dừng. Bây giờ có nhiều người đi hái thuốc, nên dễ hái nhầm; đôi khi người ta dùng thuốc bảo vệ thực vật để tăng năng suất cây trồng, dư lượng thuốc để lại trên cây cũng sẽ gây độc.

Để biết thuốc tốt hay không, không nên mua ở những cơ sở không đảm bảo chất lượng, mà nên đến các bệnh viện y học cổ truyền, về nguyên tắc thuốc ở đó là đảm bảo. Về phía Nhà nước đã có quy định theo dược điển, người ta sản xuất thuốc đông dược phải tuân theo những quy đinh trên, có những loại thuốc khi sản xuất xong còn được thử nghiệm trên súc vật, xem có độc không và độc như thế nào. Tuy nhiên, với những loại thuốc đông dược dùng không đúng bệnh hoặc không đúng liều cũng có thể có tai biến.

Xin hỏi: ưu điểm khi chúng ta trị bệnh bằng đông duợc so với dùng tây duợc là gì? - (Ngô văn Chính, 25 tuổi, Nam, di linh_lâm đồng)

Giáo sư Hoàng Bảo Châu: Cần phải xét đến mục đích của tân dược và đông dược. Đối với tân dược, người ta phải tìm nguyên nhân cụ thể của bệnh, trên cơ sở đó dùng thuốc kháng sinh có tác dụng diệt đúng con vi khuẩn đó bệnh sẽ khỏi ngay. Thuốc tân dược giải quyết nguyên nhân chính gây nên bệnh, khi ngyên nhân giải quyết được bệnh khỏi.

Trong đông y, người ta không biết đến vi khuẩn, nhưng y học cổ truyền gọi là tà khí, vì thế do không biết đích danh, cách giải quyết của mỗi loại thuốc sẽ khác. Cách giải quyết của đông y là giúp cơ thể đủ sức chống lại tà khí đồng thời làm giảm tà khí trên cơ sở đó giải quyết bệnh. Mỗi loại thuốc có đặc điểm khác nhau, nếu trúng mục tiêu, thì đều có tác dụng giống nhau. Dần dần qua nghiên cứu người ta thấy rằng, đối với bệnh cấp tính thường dễ tìm nguyên nhân, thuốc tây y điều trị bệnh tốt hơn.

Thuốc y học cổ truyền được sản xuất từ các loại động vật, thực vật, khoáng vật, bản thân các thành phần trong các loại động vật, thực vật, khoáng vật trên đều cần cho sự sống, các chất thiên nhiên ấy khi được điều chế thành thuốc được đưa vào cơ thể, là các chất từ thiên nhiên nên cơ thể dễ hấp thụ. Còn thuốc tân dược phần lớn là nhân tạo. Mới đầu tìm trong thiên nhiên, sau đó trên cơ sở cấu trúc hoá học, người ta bổ sung thêm các nhóm chức nên thuốc có tác dụng mạnh hơn, khác hơn. Những loại thuốc ấy nhằm tác dụng nhằm trúng nguyên nhân gây bênh, có hiệu quả chữa bệnh rất nhanh. Nếu không trúng đích, thì cơ thể sẽ phải gánh chịu: chủ yếu ở gan, các chất lạ khi vào cơ thể đều phải qua gan gạn lọc trước khi chuyển vào máu dẫn đến quá tải. Vì thế dùng thuốc tân dược người ta phải chú ý đến tác dụng phụ.

Tôi thỉnh thoảng nếu người bị mất ngủ, hoặc căng thẳng lo lắng quá thì thâý chóng mặt lắm, rồi ngất. Nhưng khi ra viện đo huyết áp thì bình thường, thỉnh thoảng chân tay hơi bị chuột rút. Lần trước ngất thì chân tay hơi cứng, lần này chân tay tự nhiên co quắp lại, miệng cũng vậy? Vậy là có phải tôi bị thiếu Ca huyết không? Chữa trị như thế nào ạ? - (chung, 24 tuổi, Nữ, Thái nguyên)

GS Hoàng Bảo Châu: Ngất có thể do thiếu máu hay một bệnh khác về thần kinh. Bạn nên đến bệnh viện để tìm hiểu nguyên nhân vì sao hay bị ngất. Bạn có thể đến khoa Nội hoặc khoa Nội thần kinh ở bệnh viện nơi bạn sinh sống để kiểm tra. Còn nếu ở Hà Nội thì có thể đến bệnh viện Bạch Mai để kiểm tra.