Diễn ra trong bối cảnh quan hệ căng thẳng giữa Nga và phương Tây, cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa lãnh đạo hai nước lần này được các nhà phân tích và báo chí châu Âu đặc biệt là ở Nga và Đức cho là rất quan trọng trong các kế hoạch chung của toàn châu Âu.
Ai cũng biết cuộc chiến tại Nam Ossetia đã có tác động không thuận lợi đối với quan hệ Nga- Đức. Thậm chí có người trước đây ít ngày, còn cho rằng tiến hành hội nghị thượng đỉnh lần này được ví như là “ngàn cân treo sợi tóc”... Tuy nhiên sau đó, các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột tại Kavkaz giữa Nga và châu Âu, việc EU từ chối tiến hành trừng phạt Nga và tiếp tục tiến hành đối thoại với Nga đã tạo thuận lợi cho cuộc đối thoại cấp cao Nga- Đức lần này.
Các nhà phân tích và giới truyền thông dự báo trước rằng cuộc gặp cấp cao Nga- Đức tại St. Petersburg dù có được diễn ra nhưng sẽ khó có thể giảm được sự bất đồng giữa hai nước về đánh giá sự kiện và hậu quả của cuộc xung đột tại Kavkaz. Nga thì khẳng định Gruzia đã tấn công trước vào Nam Ossetia trong ngày 7/8, còn lực lượng bảo vệ hòa bình và quân đội của Nga chỉ phản công tự vệ. Sau khi cuộc chiến chấm dứt thể theo nguyện vọng của lãnh đạo và nhân dân ở hai khu vực ly khai, Nga đã công nhận hai nước Cộng hòa Nam Ossetia và Abkhazia. Ngược lại, Đức đã lên án hành động công nhận độc lập của Nga đối với hai nước cộng hòa tự trị và yêu cầu Nga hủy bỏ quyết định này. Nga và Đức không trùng quan điểm trong hoạt động của phái bộ quan sát viên EU do đại diện Đức đứng đầu. Theo đó, Đức đề nghị triển khai phái bộ quan sát viên trên lãnh thổ Nam Ossetia và Abkhazia. Đức vẫn tiếp tục ủng hộ Tổng thống Gruzia Saakashvili cho dù báo chí và các chính trị gia Đức thừa nhận ông Saakashvili là người phải chịu trách nhiệm để xảy ra cuộc chiến tại Kavkaz. Dư luận châu Âu cũng cho rằng tại cuộc gặp cấp cao Nga- Đức lần này, hai bên khó có thể đạt được một điều gì cụ thể về kế hoạch an ninh chung cho châu Âu mà phía Nga đưa ra mới đây.
Có một điều mà các nhà phân tích chắc chắn là, tại cuộc gặp cấp cao Nga- Đức lần thứ 4 này, hai bên sẽ cùng nhau trao đổi và thảo luận Hiệp định về các lực lượng vũ trang thông thường (CFE), về hệ thống lá chắn tên lửa chiến lược (NMD) của Mỹ tại châu Âu, vấn đề hạt nhân của Iran, vấn đề Trung Đông và thảo luận cả về cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Cũng trong khuôn khổ tư vấn cấp cao Nga- Đức lần thứ 4 này, hai bên còn quan tâm đến hợp tác kinh tế song phương. Theo báo chí Đức, thương mại hai chiều Nga- Đức trong năm 2008 tăng 23% so với năm 2007. Đức nhập nguyên liệu của Nga, ngược lại Nga lại nhập công nghệ từ Đức.
Trước cuộc gặp, phát biểu tại Quốc hội Đức mới đây, Thủ tướng Merkel cho rằng: “Giữa Nga và EU trong đó có Đức và Pháp đã không có bất kỳ một cuộc đối thoại nào bị đóng băng. Chúng ta có thể nói rằng chính vào thời điểm khó khăn nhất, câu trả lời đúng đắn nhất là đối thoại. Chính vì thế, chúng tôi sẽ chứng minh điều này tại cuộc họp tư vấn cấp cao Nga- Đức vào ngày 2/10 tới”. Dù còn nhiều điểm khác nhau và bất đồng cũng không ít nhưng với cách nói như vậy, và thiện chí của cả hai bên, dư luận châu Âu hy vọng cuộc họp tư vấn cấp cao Nga- Đức lần này sẽ đạt được một kết quả nào đó trong quan hệ Nga- Đức cũng như quan hệ EU- Nga./.