** PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái, Khoa Báo chí Truyền thông, Trường ĐHKHXH&NV (Đại học Quốc gia Hà Nội) Căn bản chúng ta vẫn giữ được "Tôn sư trọng đạo"

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Mặc dù mối quan hệ thầy trò hiện nay đã có nhiều thay đổi nhưng theo tôi, về căn bản, chúng ta vẫn giữ được truyền thống “Tôn sư trọng đạo”. Người Việt vẫn có quan niệm “Không thầy đố mày làm nên”, “Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy”.

PV: Báo chí đưa nhiều thông tin nói rằng, ở đâu đó, mối quan hệ thầy trò được xây dựng dựa trên quan hệ “thuận mua vừa bán”. Theo tiến sĩ có đúng như vậy không?

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Hiện nay, chế độ tiền lương chưa đảm bảo cuộc sống cho các thầy cô. ở các trường đại học, phần nhiều là giáo sư, tiến sĩ, nhưng một tiết học chỉ được trả mấy chục nghìn. Nếu coi giáo dục là hàng hóa thì hàng hóa này quá rẻ. Bởi thế, các thầy cô phải đi dạy thêm để tăng thêm thu nhập. Như bản thân tôi cũng rất muốn chuyên tâm với nghề nhưng thu nhập không đảm bảo vẫn phải dạy thêm ở hai trường nữa, rồi cả viết báo, viết văn. Nếu giáo viên không thể sống bằng đồng lương, phải dạy thêm nhiều thì tất nhiên họ không còn thời gian dành cho nghiên cứu.

PV: Ngày nay, một số học sinh, phụ huynh học sinh tự cho mình cái quyền được đánh giá, phê phán thầy cô như những người bằng vai phải lứa. Tiến sĩ có suy nghĩ gì về điều này?

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Có những phụ huynh coi giáo dục như một món hàng hoá thông thường, bởi vậy, họ tự cho mình cái quyền được mua bán kiểu “Tiền trao, cháo múc”. Nếu tôi đồng ý sản phẩm của anh tôi mới mua, nếu không, tôi có quyền trả lại và xúc phạm đến người làm ra sản phẩm ấy. Nếu không giải quyết được vấn đề này một cách căn cơ, tức là môi trường giáo dục phải lánh xa môi trường kinh tế, thì mối quan hệ thầy trò sẽ bị băng hoại.

PV: Báo Pháp luật TP. HCM từng mở một diễn đàn bàn về vấn đề “Tôn sư trọng đạo” thời nay. Nhà giáo Lê Đông A đã mở đầu diễn đàn bằng một bài viết đặt ra một câu hỏi: Thế giới phẳng không cần “Tôn sư trọng đạo”?  ý kiến của tiến sĩ về câu hỏi này như thế nào?

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Cho rằng thế giới phẳng chỉ cần liên lạc qua điện thoại, internet, thầy trò không cần gặp nhau ở trường lớp, trò có thể tự học tập, nghiên cứu qua internet thì thật chán. Giáo dục ở trường lớp sẽ làm cho con người thấy ấm áp hơn, tin cậy hơn, trưởng thành hơn. Nếu học qua internet thì những điều này không thể có được.

PV: Tiến sĩ có cho rằng, trong xu thế hội nhập ngày nay, quan hệ thầy trò mang màu sắc mới mẻ, hiện đại hơn?

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Điều đó là đương nhiên bởi quan hệ nào cũng phải phụ thuộc vào thời đại, bối cảnh diễn ra mối quan hệ đó. Tuy nhiên, mối quan hệ ấy vẫn phải giữ được cái căn cơ, cốt cách của nó, thầy ra thầy, trò ra trò.

PV: Xã hội đang lo lắng vì sự xuống cấp trong quan hệ thầy trò, theo tiến sĩ có thể áp dụng những biện pháp nào để bảo vệ hình ảnh đẹp của thầy cô và giữ vững truyền thống “Tôn sư trọng đạo”?

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Không phải toàn bộ bức tranh giáo dục là ảm đạm nhưng có những điều cần phải phê phán, khắc phục. Nếu trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò thì liệu có những chuyện tiêu cực? Trước kia, trong thời kỳ chiến tranh và thời kỳ thắt lưng buộc bụng để xây dựng CNXH, chúng ta đã có môi trường giáo dục rất trong sạch. Bởi thế, Nhà nước phải đứng ra điều tiết việc này chứ không phải để cho cá nhân tự lo liệu. Theo tôi có hai việc phải làm: Một là, phải xã hội hoá hoạt động giáo dục, lắng nghe ý kiến của xã hội để điều chỉnh. Hai là, đề ra chiến lược phát triển giáo dục một cách có căn cơ, bền vững.

PV: Tiến sĩ có suy nghĩ như thế nào về việc tặng quà, phong bì cho thầy cô nhân ngày 20/11?

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: Việc tặng quà cho nhau là một giao tiếp bình thường nhưng nếu bị lạm dụng quá sẽ không tốt. Nhiều bậc phụ huynh muốn thầy cô “quan tâm” đến con em mình, đến ngày 20/11, mang quà, phong bì đến biếu thầy cô. Thầy cô không muốn nhận cứ nằng nặc bắt họ phải nhận. Có những thầy cô vào những ngày này cảm thấy nặng nề đã tìm cách trốn học sinh và phụ huynh học sinh.

PV: Xin cảm ơn tiến sĩ!./.