Chaplain Philippe là Chủ tịch Liên đoàn Di sản quốc gia Pháp. Nhân dịp kỷ niệm 999 năm Thăng Long - Hà Nội, ông đã có cuộc triển lãm những bức ảnh cổ về Hà Nội với tên gọi “Hà Nội trong mắt tôi” tại 93 Đinh Tiên Hoàng từ ngày 8-11/10.

Cùng tới Việt Nam lần này với Chaplain Philippe còn có Phó thị trưởng thành phố Bourg La Riene, thành phố quê hương ông. Ông cho biết, sang năm 2010, ông sẽ rủ thêm nhiều người bạn Pháp tới du lịch Việt Nam vì ông đã kịp đi thăm phố phường Hà Nội trong dịp trở lại này và được biết năm 2010 là năm du lịch quốc gia. Ông nói, chắc chắn ông sẽ làm có một điều gì đó thật đặc biệt để kỷ niệm Thăng Long – Hà Nội 1.000 năm tuổi.

Duyên Hà Nội

Ông Chaplain Philippe

Với vốn tiếng Việt hạn chế, ông Chaplain khoe: “Tôi có duyên với Hà Nội đấy”. Năm 2002, lần đầu tiên ông tới thành phố Hồ Chí Minh, nhưng cuộc sống đô thị hiện đại ở đây không đủ sức cuốn hút ông. Trở lại Việt Nam lần thứ hai, ông đã chọn Hà Nội. Nhịp sống sôi động của Hà Nội cộng với sự giao hòa đan xen giữa truyền thống và hiện đại đã cuốn hút ông ngay lập tức. Ông bảo: “Hà Nội có sức níu chân tôi đến lạ kỳ. Cứ mỗi lần rời xa Hà Nội, trái tim tôi lại thổn thức và mong sao sớm có ngày trở lại”.

Điều cuốn hút Chaplain cũng như nhiều du khách nước ngoài chính là khu phố cổ với các con phố nhỏ giống nhau đến lạ kỳ và rất dễ bị lạc. Khi bị lạc giữa khu phố cổ, hầu như du khách không cảm thấy bực bội mà lại thấy vô cùng thú vị. Cuộc sống của người dân Hà Nội cũng là mối quan tâm nhiều năm qua của ông Chaplain. Ông cho biết: “Tôi nhận thấy Hà Nội náo nhiệt suốt 24 giờ mỗi ngày. Dường như ở đây không có khái niệm ngừng nghỉ. Khi tôi khám phá ra khu phố cổ, tôi đã quyết định trở lại với ý tưởng sẽ làm được một cái gì đó cho Hà Nội”.

Với Chaplain, Hà Nội là thành phố duy nhất mà ông có thể đắm mình trong sự tĩnh lặng, có thể thả mình bên Hồ Gươm ngắm nhìn mây trời, để rồi ngay sau đó có thể bắt xe ôm hòa vào phố đông nhộn nhịp. Trong một bài dự thi về Hà Nội, ông đã từng gợi ý, Hà Nội cần phải giữ được những nét riêng độc đáo của mình, đặc biệt là phải gìn giữ được khu phố cổ. Khi được hỏi, với tư cách là Chủ tịch Hiệp hội Di sản quốc gia Pháp, ông có góp ý gì cho việc bảo tồn di sản của Việt Nam? Chaplain tâm sự là phải giữ bí mật vì đây là nội dung bài viết tìm hiểu về Thăng Long – Hà Nội của ông.

Chaplain là một trong số ít những người nước ngoài tham gia cuộc thi tìm hiểu về Hà Nội thường xuyên nhất. Không chỉ tìm hiểu, ông còn đưa ra nhiều gợi ý để bảo tồn khu phố cổ Hà Nội và được ban tổ chức đánh giá cao. Theo nhận xét của ban tổ chức, sự nghiên cứu và đầu tư công phu vào các bài viết dự thi đã thể hiện tình cảm chân tình của ông dành cho Hà Nội cũng như tình cảm yêu mến gắn bó đối với người Hà Nội. Là nhà nghiên cứu trong lĩnh vực di sản và kiến trúc, ông lại am hiểu khá rõ về địa lý, văn hóa và phong tục của người Hà Nội nên thông qua cuộc thi ông đã đóng góp những ý kiến có tính thực tiễn cao góp phần tôn tạo và phát huy giá trị những di sản lịch sử văn hóa của Thủ đô ngàn năm văn hiến như Khu Phố cổ, Thành Cổ Loa…

Vào ngày kỷ niệm giải phóng Thủ đô năm nay (10/10), Chaplain có một triển lãm ảnh tại cầu Long Biên trong khuôn khổ lễ hội cầu Long Biên. Ông cho biết, cây cầu này không chỉ như một tượng đài kỷ niệm mà dường như nó còn có tái tim và tâm hồn. Nó là biểu thị của tình hữu nghị Việt – Pháp ngày càng bền chặt.

Tái hiện ký ức cầu Long Biên

Ký ức bằng hình ảnh

Khi hỏi về những bức ảnh tại triển lãm này, Chaplain cho biết, đó là những tấm bưu thiếp cổ về Hà Nội mà ông đã sưu tầm nhiều năm nay. Tuy nhiên, ông cho rằng, những tấm bưu thiếp đó chưa bao giờ là đủ đối với ông vì ông muốn tìm kiếm thêm nhiều tài liệu nữa về Hà Nội với một lý do hết sức đơn giản: Những câu chuyện quá khứ bằng hình ảnh sẽ gây hứng thú cho thế hệ trẻ tìm hiểu và trân trọng quá khứ, từ đó có cách ứng xử đúng với hiện tại và tương lai.

Niềm đam mê sưu tầm những tấm bưu thiếp cổ được nhen nhóm từ tấm bưu thiếp về làng giấy ở Hà Nội mà ông tình cờ mua được trên một đường phố ở gần sông Seine, Paris. Dù không hiểu lắm, nhưng ông có thể hiểu rằng đó là tấm bưu thiếp nói về cuộc sống cổ của Hà Nội. Ông đã không tiếc tiền để bỏ ra 30 euro mua tấm bưu thiếp đó vì ông cho rằng, đó là tấm bưu thiếp gốc và không thể kiếm được cái thứ hai. Rồi sau đó, ông may mắn sưu tập được trọn bộ 40 chiếc mô tả các công đoạn làm giấy cổ đó.

Chùa Trấn Quốc

Bộ sưu tập bưu thiếp cổ về Hà Nội của ông cứ dày thêm theo năm tháng, còn tiền bạc của ông thì cứ dần vơi đi. Ấy thế nhưng, số tiền đoạt giải tại cuộc thi tìm hiểu về Hà Nội dù không lớn, nhưng ông lại dành nó để tiếp tục mua bưu thiếp cổ và một phần để ủng hộ cho những người có HIV tại Việt Nam. Ông cẩn thận viết câu đề tặng vào mỗi phong bì tiền tặng với nội dung đại loại như: “Tôi sẽ hạnh phúc hơn khi chia sẻ hạnh phúc của mình cho những người kém may mắn. Tôi sẽ giàu hơn khi chia sẻ tiền của mình cho những người nghèo…”.

Từ năm 2007, nhằm chia sẻ kho tư liệu ảnh của mình, ông Chaplain đã lập trang web http://www.hanoilavie.com/ bằng ba thứ tiếng Pháp, Anh, Việt. Đây có thể coi là trang web đầu tiên của người nước ngoài về Hà Nội với hy vọng đây sẽ là điểm hẹn của tình hữu nghị, gặp gỡ và trao đổi dành cho những người yêu Hà Nội. Và cũng đã từ lâu, ông Chaplain mong muốn được đem những bức bưu thiếp cổ này về trưng bày tại Việt Nam và ông tự coi đó như là sứ mệnh của riêng mình.

Đến giờ, ông hài lòng vì đã thực hiện được sứ mệnh mà nhiều người cho là điên rồ đó. Tuy nhiên, ông cho biết: “Tôi không chỉ muốn làm cho các bạn, mà làm cùng các bạn. Tôi có thể tự hào nói rằng, Hà Nội là thành phố luôn nằm trong trái tim tôi và tôi muốn cùng người dân Hà Nội giữ gìn và bảo tồn nó”.

Khó có thể lý giải về tình yêu Hà Nội của Chaplin. Ông ví von, nó giống như một căn bếp, bạn có thể ngửi được mùi vị của đồ ăn và chỉ biết rằng là rất thích món đồ ăn đó.

Chaplain cũng rất thích đồ ăn Việt Nam. Ông bảo, món gì ông cũng thích và dường như người Việt Nam đã sáng tạo ra những món ăn tuyệt vời trước cả người Pháp. Trong thời gian tới, ẩm thực Việt Nam cũng là mối quan tâm nghiên cứu của ông./.