92 năm đã trôi qua cũng chứng tỏ tầm vóc trọng đại và ánh sáng diệu kỳ của Cách mạng Tháng Mười - cuộc Cách mạng làm chuyển rung và đổi thay thế giới. Chúng ta có thể nhận rõ điều đó qua một số khía cạnh.

Thứ nhất, Cách mạng Tháng Mười là một cuộc đột phá vĩ đại. Những cuộc cách mạng tư sản ở Pháp, ở Anh trong những thế kỷ XVIII, XIX là những đột phá quan trọng làm đổ vỡ thành trì của chế độ phong kiến cát cứ bạo tàn, đưa nhiều nước châu Âu thoát khỏi những đêm dài trung cổ hà khắc để sau đó có sự phục hưng, đưa đến sự tiến bộ mới cho xã hội loài người. Nhưng những cuộc cách mạng tư sản có mặt hạn chế cốt tử là không thể giải quyết được ách áp bức bóc lột, không  thể giải quyết tận gốc ách thống trị, nô dịch các dân tộc, không giải phóng được con người, không xoá bỏ được bất công mà chỉ thay đổi được sự bóc lột, bất công này bằng một kiểu bóc lột, một dạng bất công khác.

Cách mạng Tháng Mười- cuộc Cách mạng của quảng đại quần chúng lao động

Cuộc Cách mạng Tháng Mười hoàn toàn khác, nó là cuộc Cách mạng của quảng đại quần chúng lao động, vì quảng đại quần chúng và cho tất cả giai cấp cần lao. Đây là cuộc đột phá quả cảm chặt đứt mắt xích xung yếu trong chuỗi xiềng xích của chủ nghĩa tư bản, mở cửa cho con người vào xã hội tương lai. Ánh sáng của cuộc đột phá vĩ đại này chính là ở chỗ nó xua tan màn đêm của sự bất công bạo ngược do chủ nghĩa đế quốc, thực dân áp đặt; nó tập hợp, lôi cuốn và dẫn dắt tất cả những người lao động, tất cả những dân tộc bị áp bức vào con đường tự giải phóng. Chính vì thế, dưới ánh sáng dẫn đường của Cách mạng Tháng Mười, hàng loạt các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc mà đặc biệt tiêu biểu là Cách mạng Tháng Tám ở Việt Nam đã lần lượt và đồng loạt nổ ra, dần dần phá vỡ hoàn toàn ách kìm kẹp của chủ nghĩa thực dân kiểu cũ và kiểu mới. Cho tới nay, hầu hết các quốc gia - dân tộc trên thế giới đều được độc lập ở mức độ khác nhau.

Thứ hai, Cách mạng Tháng Mười tạo ra xung lực mới cho sự phát triển vượt bậc của xã hội, chỉ đường cho việc tổ chức một xã hội mới công bằng văn minh, cao đẹp. Mặc dù do nhiều nguyên nhân dẫn tới sự tan rã Liên Xô nhưng qua 72 năm tồn tại và phát triển với biết bao kỳ tích và chiến công đã lập được, nhân dân Xô Viết đã chứng tỏ hùng hồn về tính ưu việt của một chế độ xã hội mà lịch sử loài người chưa bao giờ có. Đó là một chế độ mà nhân dân lao động tự lập ra nhà nước của mình, xây dựng một xã hội thực sự của mọi người, không có bóc lột, không có áp bức bất công, không có người thất nghiệp, không có trộm cướp, không có người vô gia cư.

Dưới ánh sáng Cách mạng Tháng Mười, những người dân Xô Viết giác ngộ cao, lao động quên mình, xây dựng đất nước xã hội chủ nghĩa vững mạnh, đưa nước Nga từ điểm xuất phát “thường thường bậc trung” thành một siêu cường có nhiều mặt ở hàng đầu thế giới. Đã có một Liên Xô hơn 100 dân tộc anh em sống hoà bình, bình đẳng, hạnh phúc bên nhau trên dải đất mênh mông 1/6 trái đất chạy từ châu Âu sang châu Á. Đã có một đất nước Xô Viết mà ở đó ai cũng có quyền và nghĩa vụ đi học, học hoàn toàn không mất tiền từ  tuổi mẫu giáo cho đến khi ai đó học thành viện sĩ khoa học. Cũng ở đó, tất cả mọi người đều được chăm sóc sức khoẻ, nghỉ ngơi và chữa bệnh miễn phí. Rõ ràng là, với những chính sách và chế độ đặc biệt vì con người và vì tất cả mọi người như  thế, bất kể nước phát triển nào hiện nay cũng không làm được.

Thứ ba, Cách mạng Tháng Mười là ánh sáng hoà bình, xua tan những mưu đồ tàn ác, bạo ngược. Lý tưởng Cách mạng Tháng Mười là lý tưởng hoà bình, hữu nghị giữa các dân tộc. Thực hiện lý tưởng đó, chính quyền Xô Viết ngay sau khi thành lập đã thông qua sắc lệnh vì hoà bình, chống bọn gây chiến. Vì hoà bình, tất cả các nước theo con đường của Cách mạng Tháng Mười luôn luôn là lực lượng xung kích trong kiến tạo và bảo vệ hoà bình, luôn ủng hộ các cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân các dân tộc, chống cường quyền và chống áp đặt, chống chủ nghĩa thực dân, xâm lược. Sức mạnh phi thường của nhân dân được giải phóng đất nước quê hương của Cách mạng Tháng Mười đã đập tan đội quân can thiệp của 14 nước đế quốc vào những năm 1918 - 1920, và trong chiến tranh thế giới thứ hai đã tiêu diệt những lực lượng quân sự khổng lồ của bọn phát xít xâm lược, cứu thế giới khỏi ách nô dịch của bọn Hitler tàn bạo.

Chính lý tưởng và ánh sáng Cách mạng Tháng Mười đã làm cho ngay các nước tư bản chủ nghĩa cũng phải có sự thay đổi cần thiết. Để tồn tại, chủ nghĩa tư bản đã không thể “tự nó” nữa mà phải “vì nó”. Các nước tư bản dù tranh giành lợi ích với nhau đến đâu chăng nữa cũng không dám và không thể tự gây ra chiến tranh để giành giật thị trường như trước, các lực lượng đế quốc cực đoan hiếu chiến dù có táo tợn đến đâu cũng phải xem xét đến lực lượng hoà bình, tính đến cái giá phải trả cho những dã tâm xâm lược...

Thế giới đi vào thế kỷ XXI với bao điều đổi thay. Bên cạnh những thành tựu to lớn mà loài người đã đạt được trong việc tạo ra sức mạnh vật chất khổng lồ, trong công việc nắm bắt, vừa cải tạo vừa thích nghi với thiên nhiên, thì bóng đêm của chủ nghĩa khủng bố, chủ nghĩa đế quốc xâm lược vẫn cứ hiện ra, đe doạ sự bình yên của nhiều quốc gia dân tộc. Trước tình hình như thế, chúng ta càng thấy ý nghĩa sâu xa của Cách mạng Tháng Mười, càng thấy lý tưởng Cách mạng Tháng Mười vì hoà bình, vì hạnh phúc của tất cả các dân tộc, tất cả mọi người là chân lý, là ánh sáng soi đường cho sự phát triển của nhân loại. Và hôm nay, chúng ta càng nhớ lời Bác Hồ kính yêu đã khẳng định về Cách mạng Tháng Mười: “Như ánh mặt trời rạng đông xoá tan đêm tối, cuộc Cách mạng Tháng Mười đã chiếu rọi ánh sáng mới vào lịch sử loài người”. Ánh sáng ấy mãi mãi soi đường chúng ta đi./. 

GS, TS Vũ Văn Hiền
Uỷ viên Trung ương Đảng
Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam