“Thực tế, gần 30 năm chúng ta chưa thực sự quản lý được chất lượng giáo dục đại học vì chưa có chuẩn đầu ra của các trường; chưa giữ được chuẩn của giáo viên, chương trình, cơ sở vật chất...; chưa có cơ quan chuyên trách quản lý chất lượng; hằng năm chưa có đánh giá thực tế và có báo cáo về chất lượng đào tạo của các trường và cả hệ thống giáo dục đại học” - Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân thừa nhận.
Thực tế, ngành giáo dục mới chỉ quan tâm đến chất lượng và số lượng đầu vào, còn chất lượng đầu ra hiện vẫn còn bỏ ngỏ. 30 năm trôi qua, các trường chưa công bố chuẩn năng lực sinh viên tốt nghiệp. Vì thế không thể dựa vào đâu để đánh giá chất lượng giáo dục một cách khách quan và toàn diện, dẫn đến chất lượng đào tạo còn thấp. Rất nhiều học sinh bằng nhiều con đường chen chân vào giảng đường để trở thành sinh viên, rồi ra trường với tấm bằng cử nhân cho đủ hành trang bước vào công sở. Có biết bao sinh viên ra trường làm trái ngành, trái nghề, khác hẳn với những gì họ được đào tạo ở trường đại học. Lại còn thêm số lượng học tại chức, học liên thông mà chất lượng đào tạo thường xuyên bị báo chí đề cập về chất lượng không đảm bảo và cả những tiêu cực.
Rõ ràng bằng cấp khá, giỏi, hay trung bình không thể nào phản ánh được đầy đủ chất lượng đầu ra.
Một thực tế cũng đã được nhìn nhận. Năm 2009, cả nước tuyển sinh hơn nửa triệu sinh viên, gấp 4 lần năm 1997 và 14 lần năm 1987. Còn về quy mô, tổng số sinh viên cả nước là 1,7 triệu, trong khi năm 1997 là hơn 700.000 và năm 1987 là 130.000. Năm 1987, một giảng viên đào tạo bình quân 6,6 sinh viên, năm 2009 một giảng viên đào tạo tới 28 sinh viên. Sau 22 năm, số sinh viên tăng 13 lần, số trường tăng 3,7 lần, nhưng số giảng viên chỉ tăng 3 lần. 20 năm qua, số giảng viên có trình độ tiến sĩ chỉ đạt hơn 10%. Ba câu hỏi mà Bộ GD&ĐT chưa thể trả lời lúc này: Chất lượng đào tạo của các trường thế nào? Các trường tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến đào tạo thế nào? Hiệu quả đầu tư từ ngân sách cho các trường ĐH, CĐ công lập thế nào? Đó phải chăng là đáp án để giải cho tình trạng trì trệ của ngành giáo dục và cũng chính là lý do chất lượng giáo dục đại học đang không đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước?
30 năm và sự nhìn nhận thẳng thắn, chính xác của người đứng đầu ngành giáo dục đang tạo nên sự chú ý tích cực của mọi người./.